Tarsus’ un Kurtuluş Tarihi-1


17 Aralık 1918′ de Mersin limanına giren düşman gemileri, Mersin’ e asker çıkardı ve bölgenin işgali başladı. Düşman, 19 Aralık 1918′ de Tarsus’u, bir gün sonra da Adana’ yı işgal etti. Daha sonra işgal Maraş, Antep, ve Urfa’ ya kadar genişlemiştir. İngilizlerin ardından Fransızlar da 1 Ocak 1919 da bölgeye asker çıkardılar.

Tarsus’ ta Ahmet Hilmi Bey (Kurtuluştan sonra bir süre Mersin Valiliği de yapan Hilmi Cerit) kaymakamdı. Fransız guvernörü de yüzbaşı Kule idi.

İşgalin geçici olacağı söylenmesine rağmen, özellikle Fransız üniformalı Ermeni askerlerin davranışları, durumun hiçte öyle olmayacağını gösteriyordu. İngiliz birliklerindeki Hindli, Fransız birliklerindeki Tunuslu, Cezayirli ve Faslı müslüman askerler zaman zaman müdahale etmeseler durum çok daha feci olurdu. Hintli askerlerin kelime-i şahadetine Türkler de kelime-i şahadet ile karşılık vermişlerdi. Tunuslu, Cezayirli ve Faslı askerlere de vatanlarından gelen haberlerde, Türk öldürdükleri taktirde katil olacakları bildiriliyordu. Bu askerler ile Türkler arasında parola “Ene müslim-ente müslim” idi.

Çukurova’ yı sömürgeleştirme kararında olan Fransızlar, buldukları yeni yandaşlar aracılığıyla, yayın yoluyla propaganda yapıyorlardı. Adana’ da yayınlanan FERDA, Adana Postası, Ermeniler’ in çıkardığı Kilikya, Fransızca yayınlanan Tan gazeteleri Fransız emellerine hizmet ediyordu. Buna karşılık Ahmet Remzi Yüreğir’ in çıkardığı Adana Türkler’ in haklarını korumaya ve TARSUS gazetesi de Fransızlar’ a hizmet etmemeye çalışıyorlardı. Daha sonraları Pozantı’ da yayınlanan Yeni Adana gazetesi Türkler’ e gerçek haberleri veriyordu. Bu gazete, işgal altındaki yerlere de gizlice giriyordu.

Burada vahşeti sergilemek için ifade etmek istiyorum. Tece taraflarında şehit olan Tarsus’ un Kenzin köyünden Gök Ali’ nin gözleri oyulmuş, kulakları ve burnu kesilmişti. Bize insanlık dersi vermeye kalkışanlara bakınız.

Bu arada Fransız işgal makamları, vatansever olarak tanınan bazı kimseleri, diğerlerine gözdağı vermek için cezalandırıyor ve bölge dışına sürüyordu. Türk’ ü sindirmek, milli varlığını susturmak için her yolu deniyorlardı. Mesela Tarsuslu avukat Hamit Yazgan beş yıl süreyle sürgüne yollanıyordu. Yine Tarsus’ ta gizli cemiyet kurmak ve bazı kişilere suikast düzenlemekle suçlanan Sadık Paşa zade Necmettin ve Şadi (Eliyeşil), Ziya Bey zade Muvaffak (Uygur), öğretmen İsmet(Yakşi), Nazır (İlteray) Adana’ da 16 şar gün tutuklu kaldıktan sonra, İsmet, Necmettin ve Şadi Beyler 5′ er yıl, Muvaffak Bey 2 yıl süreyle sürgün edildiler. Firardaki Halim Bey zade Salih  (Güreş) ve Ahmet Can (Ramazanoğlu) 10′ ar yıl kalebentliğe mahküm edildiler.

1919 mayısında, Fransız idaresi, Türklerin elindeki Silahları Toplama Kararnamesi yayınladı ve silahların teslim edilmesini istedi. Türk-İslam Cemiyeti, köylere gizli haberler yollayıp silahların teslim edilmemesini sağladı. Süre bitiminde yapılan aramada, Sadık (Eliyeşil) Paşanın evinde bir mavzer bulundu ve 6 ay hapse mahküm oldu ise de, 1800 lira vererek kurtuldu.

Bugün olduğu gibi, o günlerde de Fransızlar, Ermeniler’ le kol koladır. Tarsus’ ta Ermeniler, Fransız Kız Okulu’ na yerleştirildiler. Ermeniler, bu binanın önünden geçenlere, kutsal ne varsa küfrediyorlardı. Bir ikindi vakti, oradan geçen Hancı Abdo (Benli) Efendi’ ye küfresince, bu tür hareketlere tahammülü olmayan Abdo Efendi, küfreden nöbetçiye saldırdı. Nöbetçi düdük çalınca, binadan çıkanlar da Abdo Efendi’ ye saldırdılar. Abdo Efendi, elindeki çakı bıçağı ile kimseyi yanına yaklaştırmadı. Uzun mücadele sonunda Abdo Efendi, süngü ile göğsünden yaralandı. Müdahale eden Fransız subaylar, Abdo Efendi’ yi tedavi altına aldılar.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s